दल सरोवराच्या वायव्य काठावरील पांढऱ्या संगमरवराचा हजरतबल दर्गा हा काश्मीरमधील सर्वात पवित्र मुस्लिम दर्गा आहे. येथे मू-ए-मुकद्दस जतन केलेला आहे — प्रेषित मुहम्मद यांचा केस मानला जाणारा पवित्र अवशेष, जो सतराव्या शतकात काश्मीरमध्ये आणला गेला. एका मिनारासह सध्याची घुमटाकार इमारत 1960 च्या दशकाच्या अखेरीस पूर्ण झाली; लाकडी, पॅगोडा-छताच्या दर्ग्यांच्या या शहरात ही एकमेव उल्लेखनीय घुमटाकार मशीद आहे.
परिसर अतिशय सुंदर: पाण्याकाठी रुंद हिरवळ आणि घाट, घुमटाभोवती घिरट्या घालणारी कबुतरे आणि मागे झबरवान डोंगर. मोठ्या धार्मिक प्रसंगी भाविकांना अवशेषाचे दर्शन घडवले जाते आणि प्रचंड गर्दी जमते; सामान्य कामाच्या दिवशी इथे शांतता असते.
हजरतबल दर्गा येथे काय कराल
आदराने दर्ग्याचे दर्शन घ्या
पादत्राणे काढा, सभ्य कपडे घाला आणि डोके झाका. मुख्य सभागृहात महिलांना सहसा ठरावीक जागेपलीकडे जाण्याची परवानगी नसते. नमाजाच्या वेळा वगळता इतर धर्मांच्या लोकांचे परिसरात सहसा स्वागत असते.
शिकाऱ्याने पोहोचा
बुलेव्हार्डच्या घाटांवरून हजरतबलपर्यंतची लांब शिकारा सफर सरोवराच्या अगदी मधून, चार चिनार आणि तरंगत्या बागांजवळून जाते — श्रीनगरमधील सर्वोत्तम जलप्रवासांपैकी एक.
सरोवरकाठ आणि बाजारात फिरा
दर्ग्यासमोरची हिरवळ आणि घाट बसण्यासाठी सुंदर जागा आहेत, आणि मागच्या गल्ल्या जपमाळा, सुकामेवा आणि खाद्यपदार्थांच्या दुकानांनी भरलेल्या आहेत. काश्मीर विद्यापीठाचा परिसरही जवळच आहे.

हजरतबल दर्गा ला कसे पोहोचाल
- रस्त्याने: डलगेटपासून सुमारे 9–10 किमी, फोरशोर रोडने टॅक्सीत 25–35 मिनिटे.
- शिकाऱ्याने: बुलेव्हार्डवरून अर्ध्या दिवसाच्या शिकारा फेरीत हजरतबलचा समावेश करता येतो.
- इतर ठिकाणांसोबत: सरोवराच्या याच बाजूला निगीन सरोवर आणि शालीमार बागेसोबत सहज जोडता येते.
स्थानिक टिप्स
- जुम्मा आणि धार्मिक सणांच्या दिवशी खूप गर्दी असते; शांततेसाठी कामाच्या दिवशी सकाळी जा.
- नमाज सभागृहात छायाचित्रण योग्य नाही; लोकांचे फोटो काढण्यापूर्वी विचारा.
- स्कार्फ आणि मोजे सोबत ठेवा (हिवाळ्यात संगमरवर थंड असू शकतो).
- प्रवेशद्वारावरील सुरक्षा तपासणीत संयम ठेवा.
हजरतबल दर्गा चा समावेश असलेल्या टूर्स
या मार्गदर्शित सहलींमध्ये हजरतबल दर्गा चा समावेश आहे किंवा त्या सहज जोडता येतात:
खासगी सिटी टूर पासून €39 श्रीनगर: जुने शहर आणि मुघल उद्याने मार्गदर्शित टूर
श्रीनगरमधील सर्वोत्तम एक दिवस. स्थानिक गाइड तुम्हाला जुन्या शहरात — तिथले बाजार, लाकडी मशिदी आणि हरी पर्वत किल्ला — पायी फिरवतात, मग दल सरोवराच्या वरची मुघल उद्याने दाखवतात आणि शेवटी सरोवरात शिकाऱ्यासारख्या नावेतून फेरफटका होतो.
- जुन्या शहराची वारसा-फेरी: बाजार, ऐतिहासिक मशिदी आणि किल्ला
- एसी गाडीतून शालीमार, निशात आणि इतर मुघल उद्याने
- दिवसाच्या शेवटी दल सरोवरात नौकाविहार
खासगी सिटी टूर पासून €41 पिकअपसह ऑल-इन्क्लुसिव्ह श्रीनगर पूर्ण व अर्धा दिवस टूर
पिकअपसह एक लवचिक खासगी टूर: अर्धा किंवा पूर्ण दिवस निवडा आणि स्थानिक ड्रायव्हर-गाइडसोबत शंकराचार्य मंदिर पाहा, मुघल उद्यानांत फिरा आणि श्रीनगरच्या हस्तकला बाजारांत खरेदी करा.
- हॉटेल किंवा हाउसबोटवरून पिकअप
- शंकराचार्य मंदिर आणि मुघल उद्याने
- बाजारात स्थानिक हस्तकला खरेदीसाठी वेळ




